Vấn đề được suy ra từ những sự đối lập nói trên là tư duy được nhìn bằng hai quan điểm khác nhau. Hai quan điểm này được chỉ ra ở đầu đề của chương này. Chúng ta gọi chúng là quan điểm coi tư duy là sản phẩm và quan điểm coi tư duy là quá trình; quan điểm coi tư duy là hình thức lô-gich và có sẵn hoặc coi tư duy là quá trình tâm lý.
Chúng ta cũng có thể gọi đó là quan điểm lịch sử hoặc niên đại và quan niệm phi thời gian. Hình thức là cái không thay đổi; tư duy thì đòi hỏi phải có thời gian. Hiển nhiên là giáo dục quan tâm trước hết tới tư duy xét như nó thực sự diễn ra trong những cá nhân. Giáo dục quan tâm tới việc tạo ra những thái độ có lợi cho tư duy hiệu quả và giáo dục buộc phải chọn lựa và sắp xếp nội dung và các hoạt động liên quan đến nội dung ấy sao cho khuyến khích những thái độ này.
Tuy nhiên, vấn đề không phải được suy ra rằng sự giải quyết một cách hình thức là hoàn toàn không có giá trị gì đối với giáo dục. Nó có giá trị, miễn là nó được đặt và duy trì ở đúng vị trí của nó. Vị trí ấy được gợi ý bằng cách đặt cho nó cái tên là “sản phẩm”. [Sản phẩm] nói cho chúng ta biết nơi cất giữ kết quả của tư duy thực chất để rồi điều này giúp chúng ta trắc nghiệm giá trị của tư duy. Hãy thử xem xét một sự so sánh sau đây: mối quan hệ giữa một tấm bản đồ và các cuộc thám hiểm và khảo sát mà tấm bản đồ là kết quả. Các cuộc thám hiểm và khảo sát tương ứng với các quá trình. Bản đồ là sản phẩm. Sau khi tấm bản đồ đã được làm ra thì nó có thế được sử dụng mà không cần tới mối quan hệ với bất kỳ chuvến đi hoặc chuyến thám hiềm nào mà tấm bản đồ ấy là kết quả, mặc dù tấm bản đồ sẽ không thế tồn tại nếu như không có những chuyến đi đó. Khi bạn nhìn vào một tấm bản đồ nước Mỹ, để sử dụng nó bạn không cần phải nghĩ về Columbus, Champlain, Levvis và Clark…, và hàng nghìn người khác nữa mà tấm bản đồ này là kết quả của những thử thách và vất và của họ.
Bây giờ tấm bản đồ đột nhiên xuất hiện hoàn chỉnh trước mặt bạn. Nó có quyền được gọi là hình thức của tất cả những chuyến đi riêng biệt từ nơi này tới nơi khác bất kể của bao nhiểu con người. Mặt khác, khi một người đang đi du lịch, nếu anh ta biết cách sử dụng bản đồ thì anh ta có thế dùng tấm bản đồ này để kiểm tra một vị trí nào đó và để hướng dẫn sự di chuyển của anh ta. Song, tấm bản đồ không nói cho anh ta biết nơi phải đến; những mong muốn và dự định của chính anh ta mới quyết định cái đích anh ta sẽ đến, giống như quá khứ của anh ta quyết định lúc này anh ta đang ở đâu và anh ta phải xuất phát từ đâu.
Từ khóa tìm kiếm nhiều: tai lieu tam ly hoc, tâm
lý giáo dục đại học
