Hai giá trị thứ nhất được đề cập [tư duy giúp cho hành vi mang một mục tiêu hữu thức và không có tư duy thì không có sự chuẩn bị có tính hệ thống và sự phát minh] là những giá trị mang tính thực hành; chúng đem lại khả năng kiểm soát nhiều hơn. Giá trị thứ ba ấy là ngoài sự gia tăng kiêm soát thì tư duy còn làm phong phú ý nghĩa – một sự kiện xảy ra trong vũ trụ không thế được ngăn chặn chỉ bởi vì chúng ta biết sự kiện đó là một hiện tượng nhật thực và nó được sinh ra như thế nào, mà bởi vì đối với chúng ta sự kiện ấy có một ý nghĩa mà trước đó nó không có. Chúng ta có thề không cần có bất cứ sự tư duy nào vào lúc một sự kiện xảy ra, song nếu như trước đó chủng ta đã tư duy về sự kiện ấy thì kết quả của quá trình tư duy được cất giữ như là một ý nghĩa sâu sắc hơn được bổ sung trực tiếp cho sự kiện này. Phần thường của sự vận dụng năng lực tư duy nằm ở chỗ sự xem xét bằng suy nghĩ có thế mờ rộng vô tận ý nghĩa ban đầu của những đô vật và sự kiện của cuộc sống, và do đó cuộc sống con người không gặp bất cứ giới hạn nào trong sự tăng trưởng liên tục về ý nghĩa. Ngày nay một đứa trẻ có thế nhận ra những ý nghĩa của sự vật mà từ Plolemy tới Copemicus đều không nhận ra nhờ thành quả của những hoạt động nghiên cứu đã xảy ra cho tới lúc ấy.
Giá trị của năng lục tư duy được đúc kết trong trích dẫn dưới đãy từ John Stuart Mill.
Người ta nói rằng việc đúc rút những kết luận là công việc quan trọng trong cuộc đời. Bất cứ ai từng ngày, từng giờ, từng phút cũng đểu có nhu cầu biết chắc chắn những sự kiện mà trước đó anh ta đã không trực tiếp quan sát: điểu này không phải xuất phát từ mục đích chung chung là bổ sung kiến thức cho kho hiểu biết của anh ta, mà bởi vì bản thân những sự kiện ấy có ý nghĩa quan trọng đối với những mối quan tâm hoặc nghề nghiệp của anh ta. Công việc của quan tòa, chì huy quân sự, hoa tiêu, bác sĩ, nhà nông học, đểu đơn thuần chi là phán đoán dựa vào thực chúng và hành động theo sự phán đoán ấy…. Tùy thuộc vào việc họ làm công việc này tốt hay không tốt, như vậy là họ đã hoàn thành tốt hay không tốt bổn phận nghề nghiệp của họ. Đó là công việc duy nhất mũi mãi có sự tham gia của trí tuệ.
Đọc thêm tại:
