Những thiên tài trong lĩnh vực giáo dục cũng hiếm hoi như thiên tài trong những lĩnh vực hoạt động khác của con người. Giáo dục đang và sẽ mãi mãi nằm trong tay những người đàn ông và đàn bà bình thưởng; và nếu tâm lý học – xét như là nền tảng của nhận thức khoa học về bản tính của con người có giá trị lớn đối với một số ít người có thiên tài, thế thì nó lại càng không thế thiếu đối với số đông con người không có thiên tài. Thật may mắn cho loài người, hầu hết con người mặc dù không phải là những người thầy giáo “bẩm sinh”, nhung họ lại được trời phú cho “động năng thiên tài” nào đó, một bản năng và kỹ năng giáo dục tự nhiên nào đó; bởi vì điều kiện cốt yếu tạo ra khả năng thiên phú này, nói cho cùng, là khả năng cảm thông với cuộc sống và những khát vọng của con người.
Tất cả chúng ta sinh ra đã là những nhà giáo dục, lả những người làm cha mẹ, trong khi chúng ta không sinh ra đã là những kỹ sư hoặc nhà điêu khắc, nhạc sĩ hoặc hoạ sĩ. Năng khiếu giáo dục bẩm sinh vi thế có tính chất phổ biến hơn rất nhiều so với năng khiếu bấm sinh trong bất kỳ nghề nghiệp nào khác. Nếu không như vậy, xã hội con người sẽ hoàn toàn không thế tồn tại như một khối thống nhất. Nhưng ở hầu hết các cá nhân thi khả năng cảm thông bẩm sinh này không được đem ra sử dụng hoặc không được phát hiện và hoạt động không theo quy tắc; nó càn được đánh thức, cần được vun bồi, và trên hết nó cần được điều khiển một cách thông minh. Bản năng đi đứng, nói năng, đại loại như vậy, đều là những bản năng cấp thiết, song chúng không hoàn toàn bị phó mặc cho “tự nhiên”; chúng ta không cho rằng chúng sê tự lo liệu; chúng ta kích thích để tạo ra một sự hướng dẫn, chúng ta cung cấp những điều kiện và vật liệu thích hợp để các bản năng này phát triển. Điều tương tự cũng phải được làm với bản năng sau đây, nó là bản năng quá ư phổ biến song hiện nay nó lại trở thành vô cùng vô tích sự, nếu so sánh với các bản năng khác, ấy là bản năng nằm ở trung tâm của mọi nỗ lực giáo dục: bản năng giúp đỡ người khác trong sự phấn đấu để tự làm chú chính mình và tự bộc lộ chính mình. Bởi sự thực rằng bản năng này là vô cùng mạnh và nó gần như tồn tại phổ biến, và hạnh phúc của cá nhân và của chủng tộc đều hầu như phụ thuộc vào sự phát triển của bản năng này và sự hướng dẫn nó một cách thông minh, cho nên sự đòi hỏi sau đây càng cỏ thêm sức thuyết phục: sự phát triển của bản năng này có thế được khuyến khích bàng những điều kiện thuận lợi; và chúng ta có thế làm cho bản năng này chắc chắn bộc lộ thành hành vi hợp lý thay vì nó bị bỏ mặc trong tình trạng không rõ ràng và chắc chắn, như điều này nhất định sẽ xảy ra nếu như nó không được vun bồi bằng sự suy lý.
Tất cả chúng ta sinh ra đã là những nhà giáo dục, lả những người làm cha mẹ, trong khi chúng ta không sinh ra đã là những kỹ sư hoặc nhà điêu khắc, nhạc sĩ hoặc hoạ sĩ. Năng khiếu giáo dục bẩm sinh vi thế có tính chất phổ biến hơn rất nhiều so với năng khiếu bấm sinh trong bất kỳ nghề nghiệp nào khác. Nếu không như vậy, xã hội con người sẽ hoàn toàn không thế tồn tại như một khối thống nhất. Nhưng ở hầu hết các cá nhân thi khả năng cảm thông bẩm sinh này không được đem ra sử dụng hoặc không được phát hiện và hoạt động không theo quy tắc; nó càn được đánh thức, cần được vun bồi, và trên hết nó cần được điều khiển một cách thông minh. Bản năng đi đứng, nói năng, đại loại như vậy, đều là những bản năng cấp thiết, song chúng không hoàn toàn bị phó mặc cho “tự nhiên”; chúng ta không cho rằng chúng sê tự lo liệu; chúng ta kích thích để tạo ra một sự hướng dẫn, chúng ta cung cấp những điều kiện và vật liệu thích hợp để các bản năng này phát triển. Điều tương tự cũng phải được làm với bản năng sau đây, nó là bản năng quá ư phổ biến song hiện nay nó lại trở thành vô cùng vô tích sự, nếu so sánh với các bản năng khác, ấy là bản năng nằm ở trung tâm của mọi nỗ lực giáo dục: bản năng giúp đỡ người khác trong sự phấn đấu để tự làm chú chính mình và tự bộc lộ chính mình. Bởi sự thực rằng bản năng này là vô cùng mạnh và nó gần như tồn tại phổ biến, và hạnh phúc của cá nhân và của chủng tộc đều hầu như phụ thuộc vào sự phát triển của bản năng này và sự hướng dẫn nó một cách thông minh, cho nên sự đòi hỏi sau đây càng cỏ thêm sức thuyết phục: sự phát triển của bản năng này có thế được khuyến khích bàng những điều kiện thuận lợi; và chúng ta có thế làm cho bản năng này chắc chắn bộc lộ thành hành vi hợp lý thay vì nó bị bỏ mặc trong tình trạng không rõ ràng và chắc chắn, như điều này nhất định sẽ xảy ra nếu như nó không được vun bồi bằng sự suy lý.
Đọc thêm tại:
