Như vậy là cả hai nhà trường nói trên đều cùng mắc phải một sai lầm căn bản. Cả hai đều coi nhẹ và hầu như phủ nhận sự thực là trí óc con người lúc sinh ra đã có những khuynh hướng của một hoạt động tư duy lô-gich đích thực và những khuynh hướng này bộc lộ ngay từ khi còn bé bởi sự đòi hỏi của những điều kiện bên ngoài và bởi vì ngay từ bé con người đã có óc hiếu kỳ tự nhiên.
Con người lúc sinh ra đã có một khuynh hướng rút ra những suy luận và một ham muốn làm thử [experiment] và kiểm tra việc làm thử đó [test]. Trí óc tại mỗi một giai đoạn phát triển đều có một lô-gich riêng. Trí óc tiếp nhận những gợi ý, trắc nghiệm chúng bằng sự quan sát những đối tượng và sự kiện, rút ra những kết luận, kiểm chứng kết luận bằng hành động, tuyên bố những kết luận này đã được khẳng định hoặc cần được điều chỉnh hoặc bác bỏ. Một đứa trẻ ở giai đoạn còn tương đối bé cũng đã biết suy luận theo cách nó có những sự mong đợi cái gì đó xảy ra từ điều gì được nó quan sát, khi nó nhìn thấy cái gì thì nó hiểu cái đó như là một dấu hiệu hoặc một bằng chứng về điều gì đó mà nó không quan sát được bằng các giác quan. Trường học của cái gọi là “sự tự do bộc lộ” như vậy đã không nhận ra một điều rằng cái gì mà đứa trẻ muốn được bộc lộ ngay lập tức bằng hoạt động tự phát thì cái đó mang tính chất trí tuệ. Bởi vì đây là một nhân tố mang tính giáo dục ưu thế nhất, vì thế trong phạm vi liên quan đến sự giáo dục, những khía cạnh khác của hoạt động nên được làm thành phương tiện cho sự hoạt động hiệu quả của nhân tố này.
Bất cứ người thầy nào hiểu rõ những cách thức hoạt động của tư duy trong kinh nghiệm tự nhiên của đứa trẻ bình thường thì đều dễ dàng tránh khỏi sự đồng nhất hóa lô-gich với một sự tổ chức của nội dung được làm sẵn, cũng như tránh khỏi quan niệm cho rằng cách để thoát khỏi sai lầm này là đừng chú ý tới những vấn đề lô-gich. Người thầy sẽ không khó để nhận ra rằng vấn đề thực sự của giáo dục trí tuệ là sự biến đổi những khả năng tự nhiên thành những khả năng chuyên gia, những khả năng đã được kiểm chứng: sự biến đối của óc hiếu kỳ ít nhiều ngẫu nhiên và sự gợi ý rời rạc, thành những thái độ của sự tìm tòi linh hoạt, thận trọng và triệt để. Người thầy sẽ hiểu rằng tâm lý và lô-gich thay vì đối lập với nhau (hoặc thậm chí độc lập với nhau) thì chúng lại liên hệ với nhau như là cái khởi đầu và cái cuối cùng hoặc cái kết thúc, chúng là những giai đoạn của cùng một quá trình. Mặt khác, người thầy sẽ thừa nhận rằng sự sắp xếp hợp lô-gich của nội dung dặc thù của người người trường thành không phải là cách sắp xếp duy nhất; rằng cách sắp xếp được có tổ chức của lĩnh vực khoa học thực ra chỉ có ích khi trí tuệ đã đạt được giai đoạn trưởng thành để nó có khả năng hiểu được tại sao chính lúc này mới được chọn chứ không phải là một hình thức khác.
